Hoe kunnen steden en gemeenten de PFAS-problematiek sneller oplossen?
Share
Zoals in veel andere steden en gemeenten in België (en ook op internationaal vlak), zijn er momenteel in Knokke-Heist verschillende plaatsen waar we te maken hebben met vervuiling door PFAS.
Wat zijn PFAS en hoe is dit verspreid?
PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) zijn chemicaliën die worden gebruikt in allerlei industriële en consumentengoederen, zoals bekende producten zoals snelkookpannen, waterdichte jassen, sausflessen en blusschuim. Ze worden vaak ‘onverwoestbare’ stoffen genoemd omdat ze zeer langzaam afbreken in het milieu.
Door de vele toepassingen en de brede verspreiding van producten waarin PFAS zitten, zijn deze stoffen overal terechtgekomen. Ze kunnen zich via de bodem en het water verspreiden, en zo in planten, dieren en uiteindelijk in ons voedsel terechtkomen.
In Vlaanderen en heel België kwam de problematiek door PFAS vooral aan het licht na enkele grote incidenten en uitbreidingen van vervuilde plaatsen, zoals oude industriële sites, vuilnisstortplaatsen en gebieden rond chemische bedrijven. Daarnaast komen PFAS ook in het afvalwater terecht, dat via het riool in het milieu belandt.
Waarom is PFAS zo problematisch?
PFAS kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid van mensen en dieren. Ze worden in verband gebracht met gevaar voor de lever, nieraandoeningen, verstoring van het immuunsysteem en mogelijk zelfs bepaalde vormen van kanker. Omdat PFAS zo lang in het milieu blijven zitten, is het erg moeilijk ze weg te krijgen en is er dringend behoefte aan effectieve oplossingen.
Hoe wordt PFAS verspreid?
De verspreiding gebeurt vooral door bodem- en waterverontreiniging. Wanneer PFAS in de grond terechtkomen, blijven ze daar lang zitten en kunnen ze via het bodemwater verder verspreiden. Water dat in de bodem zakt, kan verder reizen en zo vervuilde gebieden uitbreiden.
Ook kan de vervuiling zich verspreiden via luchtdeeltjes bij industriële activiteiten of door verwaaien van vervuild stof. Dit alles zorgt ervoor dat PFAS zich heel wijdverspreid kunnen bevinden in Vlaanderen, vooral in gebieden waar vroeger veel industriële activiteiten plaatsvonden.
Wat doen we nu?
Het oplossen van PFAS-vervuiling is volgens de regels een taak van de Vlaamse Milieu Inspectie. Helaas merken we in Knokke-Heist weinig vooruitgang op dat vlak.
Als voormalig schepen (gemeentebestuurder) heb ik verschillende keren gevraagd om dit zo snel mogelijk aan te pakken, omdat de gezondheidsrisico’s niet mogen worden onderschat.
Omdat het probleem zo groot en complex is, kan ik begrijpen dat de inspectie het moeilijk heeft om snel actie te ondernemen. Daarom zouden ze eigenlijk een duidelijk "kader" moeten maken, waarin ook steden en gemeenten de mogelijkheid krijgen om de vervuiling zelf sneller te volgen en natuurlijke, bewezen maatregelen te nemen. Een gecentraliseerde kader maar met een gedecentraliseerde uitvoering !
Natuurlijke oplossingen
Er bestaan tegenwoordig natuurlijke manieren om PFAS uit de bodem te verwijderen. Zo zijn er al tests gedaan waarbij op vervuilde grond hennep (een soort plant die niet dezelfde is als cannabis) werd geplant, samen met een natuurlijk bodemvoedingsmiddel (een soort organisch meststof). Deze planten kunnen PFAS sneller opnemen, waardoor ze de chemische stoffen uit de bodem halen. Na de oogst worden de hennepplanten verwijderd, zodat de vervuiling weg is.
Waar wachten we nog op?
Het is hoog tijd dat we deze technieken breder toepassen en de vervuiling actief aanpakken. Alleen zo kunnen we onze omgeving veilig en gezond houden voor iedereen.
Bronnen: